Kent Hafızası

FENERBAHÇE STADI NEREDE OLMALI?

Son günlerin önemli gündemini yazmak istiyorum. Dikkat ediniz. Tartışmak demiyorum. Çünkü tartışılacak bir konu değildir.  

1909 yılında Papazın Çayırı olarak bilinen yere 100 kişilik tribün yapan İngilizlere ait Union Clup burada kiracıdır.

1909-1932 Yıllarındaki Union Kulüp Sahası

1915 yılında sahaya ittihatçılar el koyar. İttihat Sporun sahası olur.

1921 yılında Maliye Bakanı Şükrü Saraçoğlu’nun gayretleriyle saha Fenerbahçe’ye verilir.

1929 yılında Milli Emlak sahayı Fenerbahçe’ye kiralar.

1932 yılında altı beton üstü ahşap 2000 kişilik kapalı trübün, karşısına 1500 kişilik açık tribün yapılır.

1932-1948 Yıllarındaki Stad

1933 yılında Atatürk’ün de 500TL katkısıyla 9000TL bedelle burası Milli Emlakten satın alınır. Fenerbahçe, stadının mülkiyeti kendine ait olan ilk Türk kulübü olmuştur. Tüm alan 36 Dönümdür. O yıl Adliye Vekili, daha sonra da uzun süre Başbakan olan Şükrü Saraçoğlu’nun bu konularda büyük katkısı olmuştur. Kendisi 1934-1950 arasında 16 yıl Fenerbahçe’nin başkanlığını yapmıştır.

1948 yılında kapalı tribün karşısına betonarme olarak 18000 kişilik açık tribün, kara tarafındaki kale arkasına da 7000 kişilik açık tribün yapılır. Stad duhuliye ile birlikte 30000 kişilik olur.

1948-1965 Yıllarındaki Stadyum.

1960 yılında stadın büyütülmesi çalışmaları başlar. 27 Mayıs ihtilali olur ve iş yarım kalır.

1962 yılında eskisini yıkıp, yeni bir stat inşa etmek istenir. Ancak inşaat maliyeti yöneticileri düşündürür. Bunun için yönetim “parlak” bir fikir üretir. Tesisin mülkiyeti Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü’ne devredilir. Dolayısıyla yeni stat inşaatı işi de devlete yüklenmiş olur.  

1965 yılında inşaat başlar. Fenerbahçe’ye 70 yıl kullanma hakkı verilir. 17 yıl sonra 1982’de inşaat biter ve stat açılır. Kulüp artık kendi stadında kiracıdır. Saha 90 derece dönmüştür. Kaleler deniz tarafı-kara tarafında iken okul tarafı-dere tarafında olmuşlardır. Bu arada okul tarafındaki açık tribünün arkasında kalan stada ait boş alan da değerlendirilmiştir.

1982 Yılında Açılan Stadyum

Numaralı tribün karşısında Maraton Tribünü vardır. (Ankara’daki eski 19 Mayıs Stadında Kapalı Tribün karşısındaki tribünde  Maraton Kulesi bulunurdu. Bu kuleden şehirdeki maraton yarışlarında yarışmacılar takip edilirmiş. O sebepten tribüne Maraton denmiş. Kule 1965 yılında yıkılmış. Diğer stadlardaki Maraton tribünleri de adlarını buradan almışlar.) Fenerbahçe Stadı’ndaki Maraton Tribünü’nün üzeri 1993 yılında kapatılmıştır.  

1993-1999 Yılında Üzeri Kapalı Maraton Tribünlü Fenerbahçe Stadı.

1998 yılında Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü 3 büyük kulübe statlarını 49 yıllığına kiralar. Yani Fenerbahçe diğerleriyle aynı duruma düşmüştür. Hâlbuki buranın toprağı Fenerbahçe’nindi.

Stada, 1933 yılında mülkiyetinin elde edilmesinde emeği geçen Şükrü Saraçoğlu’nun adı konur.

1999-2006 yıllarında tribünler sırayla yenilenir.

2006-2026 yıllarındaki Stadyum.

Kadıköy’e apartman imarı 1970’lerde gelmiştir. FB Stadı’nın çevresindeki çevre yolu 1970’lerde, Marmaray istasyonu vs gibi tesisler 2000’lerde yapılmıştır. Buna karşın Fenerbahçe Stadı 100 yıldır buradadır. Çevresine yapılanlar stad göz önüne alınarak yapılmalıydı. Yani sadece bu çevrede değil tüm Kadıköy’deki planlar yapılırken stad buradaydı. Burası küçük bir ev değil. Apartman vs de değil. 36 dönüm arazi içinde koskoca bir stadyum. Şimdi deniyor ki ‘Maç günlerinde çevrede hayat duruyor. Stadı başka yere gönderelim.’ Ben de diyorum ki ‘Stad buradaydı. Sonra yapılan her şey bu gerçek bilinerek yapıldı.’

Başka bir örnek vereyim… Yeşilköy Havaalanı… 1912 yılında Askeri Havaalanıdır. 1933 Yılında sivil uçuşlara açılır. Çevrede bina olmayacaktır. Ama olur. Sonra da bu binalarda yaşayanlar uçaklardan şikayetçi olur. Havaalanı 2022 yılında taşınır.  

Bizde balık hafızası vardır. Geçmiş yoktur. O gün sesi yüksek çıkan veya kalabalık olan sözünü geçirir.

Başka ülkelerde de şehir merkezinde stadyumlar vardır. En ünlüsü Real Madrid’in yaklaşık yüz bin kişilik Bernabeu Stadı’dır.

Fenerbahçe Stadının yeri değiştirilemez. Çevresi ona göre düzenlenmelidir. Orada tarih vardır. O tarihin içinde Atatürk te vardır. Her konunun içine Atatürk’ün sokulmasını doğru bulmam. O tüm milletimizin lideridir çünkü. Ama burada somut olarak vardır. Yukarıda açıkladım. İlk stadın ve yerinin Milli Emlak’tan satın alınmasındaki 9000TL’nin 500TL’sini O vermiştir.

Hem Stadın hem de Fenerbahçe’nin hikayesi orada yazılmıştır. Aslında Kuşdili Çayırındaki tarihi kulüp binası da tekrar yapılıp korunmalıdır.

Özet olarak Fenerbahçe Kadıköy’de kalmalıdır.

ARİF ATILGAN EKİM 2026

Fenerbahçe Stadı hakkında daha detaylı bilgileri altaki LİNK’lerden okuyabilirsiniz.  

https://atilganblog.blogspot.com/2013/11/fenerbahce-stadi-1-arif-atlgan-1800-lu.html

https://atilganblog.blogspot.com/2013/11/fenerbahce-stadi-2-arif-atlgan.html

Not: Taşınması istenen Maltepe’deki alan ayrı bir yazı konusudur.

https://atilganblog.blogspot.com/2026/11/hafzas-fenerbahce-stadi-nerede-olmali.html

https://arifatilgan.wixsite.com/arifatilgan/single-post/fenerbah%C3%A7e-stadi-nerede-olmali