Kent Hafızası
FENERBAHÇE STADI NEREDE
OLMALI?
Son günlerin önemli gündemini
yazmak istiyorum. Dikkat ediniz. Tartışmak demiyorum. Çünkü tartışılacak bir
konu değildir.
1909 yılında Papazın Çayırı
olarak bilinen yere 100 kişilik tribün yapan İngilizlere ait Union Clup burada
kiracıdır.
1915 yılında sahaya
ittihatçılar el koyar. İttihat Sporun sahası olur.
1921 yılında Maliye Bakanı
Şükrü Saraçoğlu’nun gayretleriyle saha Fenerbahçe’ye verilir.
1929 yılında Milli Emlak
sahayı Fenerbahçe’ye kiralar.
1932 yılında altı beton üstü
ahşap 2000 kişilik kapalı trübün, karşısına 1500 kişilik açık tribün yapılır.
1933 yılında Atatürk’ün de
500TL katkısıyla 9000TL bedelle burası Milli Emlakten satın alınır. Fenerbahçe,
stadının mülkiyeti kendine ait olan ilk Türk kulübü olmuştur. Tüm alan 36
Dönümdür. O yıl Adliye Vekili, daha sonra da uzun süre Başbakan olan Şükrü
Saraçoğlu’nun bu konularda büyük katkısı olmuştur. Kendisi 1934-1950 arasında
16 yıl Fenerbahçe’nin başkanlığını yapmıştır.
1948 yılında kapalı tribün
karşısına betonarme olarak 18000 kişilik açık tribün, kara tarafındaki kale
arkasına da 7000 kişilik açık tribün yapılır. Stad duhuliye ile birlikte 30000
kişilik olur.
1960 yılında stadın
büyütülmesi çalışmaları başlar. 27 Mayıs ihtilali olur ve iş yarım kalır.
1962 yılında eskisini yıkıp, yeni
bir stat inşa etmek istenir. Ancak inşaat maliyeti yöneticileri düşündürür.
Bunun için yönetim “parlak” bir fikir üretir. Tesisin mülkiyeti Beden Terbiyesi
Genel Müdürlüğü’ne devredilir. Dolayısıyla yeni stat inşaatı işi de devlete
yüklenmiş olur.
1965 yılında inşaat başlar.
Fenerbahçe’ye 70 yıl kullanma hakkı verilir. 17 yıl sonra 1982’de inşaat biter
ve stat açılır. Kulüp artık kendi stadında kiracıdır. Saha 90 derece dönmüştür.
Kaleler deniz tarafı-kara tarafında iken okul tarafı-dere tarafında
olmuşlardır. Bu arada okul tarafındaki açık tribünün arkasında kalan stada ait
boş alan da değerlendirilmiştir.
Numaralı
tribün karşısında Maraton Tribünü vardır. (Ankara’daki eski 19 Mayıs Stadında
Kapalı Tribün karşısındaki tribünde Maraton Kulesi bulunurdu. Bu kuleden şehirdeki
maraton yarışlarında yarışmacılar takip edilirmiş. O sebepten tribüne Maraton
denmiş. Kule 1965 yılında yıkılmış. Diğer stadlardaki Maraton tribünleri de adlarını
buradan almışlar.) Fenerbahçe Stadı’ndaki Maraton Tribünü’nün üzeri 1993
yılında kapatılmıştır.
1998 yılında Beden Terbiyesi
Genel Müdürlüğü 3 büyük kulübe statlarını 49 yıllığına kiralar. Yani Fenerbahçe
diğerleriyle aynı duruma düşmüştür. Hâlbuki buranın toprağı Fenerbahçe’nindi.
Stada, 1933 yılında
mülkiyetinin elde edilmesinde emeği geçen Şükrü Saraçoğlu’nun adı konur.
1999-2006 yıllarında tribünler
sırayla yenilenir.
Kadıköy’e apartman imarı
1970’lerde gelmiştir. FB Stadı’nın çevresindeki çevre yolu 1970’lerde, Marmaray
istasyonu vs gibi tesisler 2000’lerde yapılmıştır. Buna karşın Fenerbahçe Stadı
100 yıldır buradadır. Çevresine yapılanlar stad göz önüne alınarak
yapılmalıydı. Yani sadece bu çevrede değil tüm Kadıköy’deki planlar yapılırken
stad buradaydı. Burası küçük bir ev değil. Apartman vs de değil. 36 dönüm arazi
içinde koskoca bir stadyum. Şimdi deniyor ki ‘Maç günlerinde çevrede hayat
duruyor. Stadı başka yere gönderelim.’ Ben de diyorum ki ‘Stad buradaydı. Sonra
yapılan her şey bu gerçek bilinerek yapıldı.’
Başka bir örnek vereyim…
Yeşilköy Havaalanı… 1912 yılında Askeri Havaalanıdır. 1933 Yılında sivil
uçuşlara açılır. Çevrede bina olmayacaktır. Ama olur. Sonra da bu binalarda
yaşayanlar uçaklardan şikayetçi olur. Havaalanı 2022 yılında taşınır.
Bizde balık hafızası vardır.
Geçmiş yoktur. O gün sesi yüksek çıkan veya kalabalık olan sözünü geçirir.
Başka ülkelerde de şehir
merkezinde stadyumlar vardır. En ünlüsü Real Madrid’in yaklaşık yüz bin kişilik
Bernabeu Stadı’dır.
Fenerbahçe Stadının yeri
değiştirilemez. Çevresi ona göre düzenlenmelidir. Orada tarih vardır. O tarihin
içinde Atatürk te vardır. Her konunun içine Atatürk’ün sokulmasını doğru
bulmam. O tüm milletimizin lideridir çünkü. Ama burada somut olarak vardır. Yukarıda
açıkladım. İlk stadın ve yerinin Milli Emlak’tan satın alınmasındaki 9000TL’nin
500TL’sini O vermiştir.
Hem Stadın hem de
Fenerbahçe’nin hikayesi orada yazılmıştır. Aslında Kuşdili Çayırındaki tarihi
kulüp binası da tekrar yapılıp korunmalıdır.
Özet olarak Fenerbahçe Kadıköy’de kalmalıdır.
ARİF ATILGAN EKİM 2026
Fenerbahçe Stadı hakkında daha
detaylı bilgileri altaki LİNK’lerden okuyabilirsiniz.
https://atilganblog.blogspot.com/2013/11/fenerbahce-stadi-1-arif-atlgan-1800-lu.html
https://atilganblog.blogspot.com/2013/11/fenerbahce-stadi-2-arif-atlgan.html
Not: Taşınması istenen
Maltepe’deki alan ayrı bir yazı konusudur.
https://atilganblog.blogspot.com/2026/11/hafzas-fenerbahce-stadi-nerede-olmali.html
https://arifatilgan.wixsite.com/arifatilgan/single-post/fenerbah%C3%A7e-stadi-nerede-olmali
